Evrópusamstarf í stafrænum heimi – fræðsla til framtíðar
Í tilefni Evrópuárs um stafræna borgaravitund í menntun stóð Rannís fyrir ráðstefnu á Evrópudeginum 9. maí í Eddu. Hún bar yfirskriftina Evrópusamstarf í stafrænum heimi – Fræðsla til framtíðar og beindi sjónum að því hvernig formlegt og óformlegt nám getur hjálpað fólki að taka virkan þátt í stafrænu samfélagi.
Samvinna og fræðsla lykillinn að farsælli þátttöku í stafrænu samfélagi
Evrópuráðið tileinkaði árið 2025 stafrænni borgaravitund í menntun til að vekja athygli á mikilvægi þess að fólk fái fræðslu og stuðning til að taka upplýstan og ábyrgan þátt í stafrænu samfélagi. Aukin stafræn færni og lýðræðisleg þátttaka eru forgangsatriði í þeim evrópsku samstarfsáætlunum sem Rannís hefur umsjón með hér á landi á sviði mennta- og æskulýðsmála.
„Stafræn umbreyting á að vera í þágu alls fólks og allir Evrópubúar eiga rétt á því að geta nýtt tækni sér til gagns í daglegu lífi á öruggan máta og í samræmi við borgaraleg réttindi. Því verður ekki náð án þess að formleg og óformleg menntun efli getu allra til að lifa, starfa og læra saman í stafrænum heimi“.
Aðalheiður Jónsdóttir, sviðsstjóri mennta- og menningarsviðs hjá Rannís
Ráðstefnunni var ætlað að fjalla um þau tækifæri sem Evrópusamstarf veitir á sviði stafrænnar borgaravitundar og fagna um leið merkilegum tímamótum þessara áætlana. Árið 2025 fagnaði eTwinning 20 ára afmæli sínu, EPALE varð 10 ára, Europass 20 ára og Eurodesk 35 ára.
Líflegar pallborðsumræður fjölluðu um kennslu stafrænnar borgaravitundar, hvers vegna hún er svo aðkallandi og hvernig hún hefur verið innleidd á Íslandi. Þátttakendum bar saman um að stafræn færni stuðli að inngildingu og virkri þátttöku í samfélaginu og að enginn megi sitja eftir í þeirri umbreytingu sem nú á sér stað. Evrópskt samstarf var sérstaklega dregið fram sem afl til friðar og samvinnu og þótti við hæfi að viðburðurinn ætti sér stað á Evrópudeginum 9. maí. Árið 2025 voru 75 ár liðin frá því að Robert Schuman lagði grunninn að Evrópusambandinu með yfirlýsingu sinni um sameinaða Evrópu með frið og samstöðu að leiðarljósi.
Evrópusamstarf nýtt til eflingar stafrænnar borgaravitundar á Íslandi
Frá því að núverandi Erasmus+ áætlun hóf göngu sína árið 2021 hafa yfir 100 verkefni með íslenskri þátttöku hlotið styrk á sviði stafrænnar þróunar. Meirihluti þeirra sem sækir sér nám eða þjálfun erlendis á vegum áætlunarinnar segist hafa eflt getu sína í notkun stafrænnar tækni meðan á dvölinni stóð. Þá er markmið eTwinning áætlunarinnar að tengja saman kennara og skóla í Evrópu til að skapa samvinnu á stafrænum vettvangi um mikilvæg samfélagsleg viðfangsefni, til að mynda lýðræði, sjálfbærni og gagnrýna hugsun.
Ráðstefnan gaf gestum tækifæri til að skyggnast inn í framkvæmd nokkurra þessara verkefna og sérstaklega var litið til frábærs árangurs Árskóla, Tækniskólans í Reykjavík, Stóru-Vogaskóla, leikskólans Læks, Verzlunarskóla Íslands, Víkurskóla, Þekkingarnets Þingeyinga og Ofbeldisforvarnarskólans á þessu sviði.
Sendiherra Evrópusambandsins á Íslandi, Clara Ganslandt, fór með lokaorð ráðstefnunnar. Hún lýsti yfir ánægju með sóknarhuginn í íslensku mennta- og æskulýðssamfélagi gagnvart evrópsku samstarfi og styrkjum, eins og hún kynntist af eigin raun þegar hún ferðaðist um landið með Evrópurútu Rannís. Evrópubúar þurfa að virkja sköpunarkraftinn í sameiningu til að tryggja inngildingu, seiglu og stafræna umbreytingu álfunnar.
