Rannís skipuleggur veitingu viðurkenninga og verðlauna á ýmsum sviðum í samstarfi við tiltekna sjóði og áætlanir sem og aðrar stofnanir og fyrirtæki í íslensku samfélagi.

Dr. Jón Emil Guðmundsson, lektor í stjarneðlisfræði við Háskóla Íslands, hlýtur Hvatningarverðlaun Rannsóknasjóðs

Hvatningarverðlaun Rannsóknasjóðs fyrir árið 2025 voru afhent við hátíðlega athöfn á Rannsóknaþingi sem fór fram á Hótel Reykjavík Natura, fimmtudaginn 16. janúar.

Hvatningarverðlaunin voru veitt framúrskarandi vísindamanni, Dr. Jón Emil Guðmundssyni, lektor við Raunvísindadeild Háskóla Íslands. Logi Einarsson, menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra afhenti verðlaunin.

Dr. Jón Emil, sem fæddist árið 1985, er sérfræðingur í stjarneðlisfræði með sérstaka áherslu á örbylgjukliðnum  – elsta ljósinu í alheiminum.

Jón Emil útskrifaðist úr grunnnámi í eðlisfræði við Háskóla Íslands árið 2008. Hann flutti til Bandaríkjanna og stundaði bæði meistaranám og doktorsnám í eðlisfræði við Princeton háskóla. Jón Emil varði doktorsritgerð sína árið 2014 en hún fjallaði um rannsóknir á frumbernsku alheimsins, tímabili sem kallað er hin kosmíska óðaþennsla.

Að loknu doktorsnámi starfaði hann í eitt ár sem nýdoktor í Princeton áður en hann flutti sig til Stokkhólmsháskóla. Árið 2018 hlaut hann styrk frá Sænsku geimvísindastofnuninni sem gerði honum kleift að stofna sinn eigin rannsóknarhóp. Árið 2022 tók Jón Emil við stöðu lektors við Raunvísindadeild Háskóla Íslands sem hann sinnir samhliða stöðu sinni sem vísindamaður hjá Stokkhólmsháskóla.

Jón Emil hefur unnið við hönnun og smíði nokkurra örbylgjusjónauka. Þar má t.d. nefna Simons Observatory-sjónaukana sem eru staðsettir í Atacama-eyðimörkinni í Chile og Taurus-loftbelgssjónaukann sem er fjármagnaður af NASA. Þekktastur er þó líklega Planck-geimsjónaukinn frá Evrópsku geimvísindastofnuninni en sem doktorsnemi og nýdoktor leiddi Jón Emil optíska kvörðun sjónaukans og fékk fyrir vikið nafnbótina Planck Scientist.

Jón Emil hefur á undanförnum árum verið afkastamikill vísindamaður og leiðtogi í rannsóknum á sínu sviði. Í starfi sínu við Háskóla Íslands hefur hann leitt sterkan rannsóknarhóp, sem vinnur meðal annars að þróun á nýrri tækni sem stuðlar að bættri kvörðun örbylgjusjónauka, og byggt upp nýja og öfluga tilraunastofu, sem ber heitið Skuggsjá, með stuðningi frá Evrópska rannsóknaráðinu og Rannsóknasjóði. Þær aðferðir og mælingar sem rannsóknarhópurinn þróar eru eftirsóttar af alþjóðlegum vísindasamstarfshópum en hópur Jóns Emils tekur virkan þátt í fimm örbylgjusjónaukaverkefnum. Rannsóknarhópur hans við Stokkhólmsháskóla hefur tekið að sér ábyrgðarhlutverk fyrir alþjóðleg samstarfsverkefni og hlotið veglega styrki til rannsókna og tækniþróunar, meðal annars frá Sænska rannsóknaráðinu sem og sænsku og evrópsku geimvísindastofnununum. Þá er Jón Emil einn af þremur íslenskum vísindamönnum sem hafa tekið á móti svokölluðum Starting Grant styrk frá Evrópska rannsóknaráðinu.

Jón Emil er ofarlega á lista yfir þá íslensku vísindamenn sem hafa flestar tilvísanir fyrir sín ritstörf. Hann hefur birt 135 greinar, er með h-index upp á 63 og heildarfjöldi tilvitnana er tæplega 63 þúsund. Rannsóknarhópur hans hér heima telur nú tvo doktorsnema og fjóra nýdoktora og hefur hann auk þess útskrifað þrjá doktorsnema frá Stokkhólmsháskóla.

Jón Emil hefur hlotið þó nokkrar viðurkenningar fyrir sín störf. Hann tekur þátt í alþjóðlegum félagsstörfum, þ.m.t. íslenskum, er öflugur í vísindamiðlun og má þar nefna skrif fyrir Vísinda- og stjörnufræðivefinn og miðlun á opnum viðburðum fyrir almenning á borð við Vísindavöku og Vísindakakó. Þá er hann formaður Stjarnvísindafélags Íslands sem skipuleggur vel sótta fyrirlestraröð fyrir almenning um stjarnvísindi.

Það er mat dómnefndar að Dr. Jón Emil sé framúrskarandi ungur vísindamaður sem sýnt hafi fram á sjálfstæði, frumleika og árangur í sínum rannsóknum. Hann hefur skapað væntingar um framlag í vísindastarfi er treystir stoðir mannlífs á Íslandi og unnið ötullega að miðlun vísindanna jafnt innan fræðasamfélagsins sem utan. Jón Emil sé því verðugur handhafi hvatningarverðlauna Rannsóknasjóðs árið 2025.

Hvatningarverðlaun Rannsóknasjóðs eru veitt vísindafólki sem snemma á ferlinum þykir hafa skarað fram úr og skapað væntingar um framlag í vísindastarfi er treystir stoðir mannlífs á Íslandi. Verðlaunin hafa verið veitt frá árinu 1987 en markmiðið með þeim er að hvetja vísindafólk til dáða og vekja athygli almennings á gildi rannsókna og starfi vísindafólks.

Dr. Jón Emil Guðmundsson, lektor í stjarneðlisfræði við Háskóla Íslands.

Nýsköpunarverðlaun Íslands 2025 voru afhent 30. október. Þau féllu í skaut nýsköpunarfyrirtækinu Hefring Marine fyrir þróun og markaðssetningu snjallsiglingakerfis sem nýtir rauntímagögn til að bæta öryggi, eldsneytisnýtingu og rekstur báta og smærri skipa.

Karl Birgir Björnsson, framkvæmdastjóri Hefring Marine, og einn þriggja stofnenda fyrirtækisins, veitti verðlaununum viðtöku úr hendi Daða Más Kristóferssonar, fjármála- og efnahagsráðherra, á Nýsköpunarþingi sem haldið var í Grósku.

Hefring Marine var stofnað árið 2018 og hefur á skömmum tíma náð umtalsverðum árangri á alþjóðlegum markaði. Upphaf starfseminnar má rekja til rannsókna á höggbylgjum og sjólagi í samhengi við siglingarhraða hraðskreiðra ferðaþjónustubáta. Þær rannsóknir urðu grunnurinn að þróun á IMAS® (Intelligent Marine Assistance System), snjallsiglingakerfis fyrirtækisins. Það nýtir gervigreind og gögn frá ýmsum skynjurum og mælitækjum um borð í bátum og skipum til að birta skipsstjórnendum og flotastjórum rauntímaleiðsögn um fjölmarga þætti sem varða öryggi, eldsneytisnýtingu, viðhald og rekstur. Kerfið nýtist m.a. til að laga siglingarhraða að aðstæðum og sjólagi og koma í veg fyrir högg sem geta valdið alvarlegum slysum, besta eldsneytisnotkun miðað við aðstæður, vakta búnað og fylgjast með bilanaskilaboðum, skilgreina siglingasvæði og ýmislegt annað sem nýtist skipsstjórnendum og flotastjórum á hverjum tíma.

Félagið hefur tryggt öfluga hugverkavernd með einkaleyfum í Evrópu og Bandaríkjunum, þar á meðal fyrir aðferðir og kerfi til bylgjumælinga og greiningar á höggáhrifum. Vörumerkin IMAS og Hefring Marine hafa einnig verið skráð á helstu markaðssvæðum.

Starfsemi fyrirtækisins hefur vaxið hratt á undanförnum árum með stöðugum tekjuvexti og fjölgun starfsmanna, einkum við rannsóknir og þróun. Fyrirtækið hefur skapað sér traust á erfiðum markaði og kerfi þess er nú notað af björgunaraðilum, sjóherjum, útgerðum, bátaframleiðendum og ferðaþjónustuaðilum um allan heim, þar á meðal í Noregi, Svíþjóð, Bretlandi, Bandaríkjunum, Kanada, Ítalíu og á Íslandi.

Dómnefndin telur Hefring Marine gott dæmi um hvernig íslensk tæknifyrirtæki geti haslað sér völl innan geira sem áður voru taldir utan sviðs hugverkaiðnaðar. Félagið er til fyrirmyndar í því hvernig nýta má fjölbreytt notkunargögn við þróun nýrrar tækni. Á grunni sérþekkingar á sviði bátasmíði og með rannsóknum og þróun, sem upphaflega var ætlað að auka öryggi þátttakenda í hvalaskoðunarferðum, hefur fyrirtækið þróað notendavænt snjallsiglingakerfi sem líkja má við snjallkerfi í nýjum bifreiðum. Kerfið nýtir gervigreind til að vinna úr mjög fjölbreyttum gögnum í rauntíma frá ýmiss konar skynjurum og mælitækjum um borð í bátum og skipum, vélum, siglingatækjum og öðrum búnaði og breyta þeim í leiðbeinandi upplýsingar fyrir skips- og flotastjórnendur. Kerfið hefur mikið og augljóst hagnýtt gildi. Það bætir öryggi, dregur úr eldsneytisnotkun og þar með losun gróðurhúsalofttegunda og eflir þannig sjálfbærni í siglingum. Markhópur fyrirtækisins er vel skilgreindur og það hefur skapað sér traust á erfiðum og tiltölulega lokuðum markaði. Tekjur fyrirtækisins hafa aukist hratt á stuttum tíma og margir samningar eru í farvatninu. Framtíðarsýn þess er skýr og möguleikar á uppskölun mjög góðir. Þá hefur fyrirtækið tryggt mikilvæg hugverkaréttindi á alþjóðlegum vettvangi. Þetta gerir Hefring Marine að efnilegu fyrirmyndarfyrirtæki sem á alla möguleika á að tryggja sér alþjóðlega lykilstöðu innan síns geira.

Það er mat dómnefndarinnar að Hefring Marine sé verðugur handhafi Nýsköpunarverðlauna Íslands árið 2025.

Nýsköpunarverðlaun Íslands eru veitt af Nýsköpunarsjóðnum Kríu, Íslandsstofu, Hugverkastofunni og Rannís til félaga sem skara fram úr í þróun nýrrar vöru eða þjónustu, erbyggð á rannsóknar- og nýsköpunarstarfi og hefur náð árangri á markaði. Tilgangur verðlaunanna er að vekja athygli á þeim mikilvægu tengslum sem eru á milli rannsókna, hugvits og aukinnar verðmætasköpunar í atvinnulífinu.

Við val á verðlaunahafa er litið til þess hvort um sé að ræða sprotafyrirtæki, hvort það sé byggt á nýrri tækni og hugmynd og hafi þekkingu og reynslu til að sinna framúrskarandi þróunarstarfi. Þá er lagt mat á virðisauka afurða og hvort fyrirtækið hafi náð árangri á markaði. Metið er hvort líkur séu á að fyrirtækið haldi velli og hvort stjórnun nýsköpunar sé til eftirbreytni. Að lokum er metið hvort fyrirtækið sé öðrum hvatning til að feta svipaðar brautir.

Verðlaunagripurinn er stytta af frjósemisgoðinu Frey eftir Hallstein Sigurðsson myndhöggvara.

Hefring Marine fyrir þróun og markaðssetningu snjallsiglingakerfis sem nýtir rauntímagögn til að bæta öryggi, eldsneytisnýtingu og rekstur báta og smærri skipa.

Valdimar Sveinsson hlaut Nýsköpunarverðlaun forseta Íslands fyrir verkefnið Lífupplýsingafræðileg greining á kælisvari frumna

Verðlaunin voru afhent við hátíðlega athöfn á Bessastöðum fimmtudaginn 30. janúar.

Valdimar Sveinsson nemi í læknisfræði við Háskóla Íslands hlaut verðlaunin fyrir verkefnið Lífupplýsingafræðileg greining á kælisvari frumna. Leiðbeinendur verkefnisins voru Kimberley Anderson rannsóknarstofustjóri og Hans Tómas Björnsson prófessor við læknadeild Háskóla Íslands. Verðlaunin í ár eru LAVA Vasi, handblásinn úr endurunnu gleri frá Fólki Reykjavik.

Forseti Íslands, Halla Tómasdóttir, afhenti verðlaunin.

Verkefnið snerist um greiningu á kælisvari frumna. Vitað er að tímabundinn súrefnisskortur í heila getur valdið langvarandi taugaskaða. Marksækin hitastýring (e. targeted temperature management) er inngrip sem felst í því að lækka líkamshitastig sjúklinga niður í væga ofkælingu (32–35°C) til að vernda heilann eftir súrefnisskort. Væg ofkæling virkjar taugaverndandi viðbragð í heilanum og gerir hann þannig þolnari fyrir súrefnisskorti. Þetta taugaverndandi viðbragð hefur verið nefnt „væga ofkælingarviðbragðið“ (e. mild hypothermic response). Vandamálið við marksækna hitastýringu er að hún hefur í för með sér alvarlegar aukaverkanir. Markmið verkefnisins var að kortleggja þætti sem gegna lykilhlutverki í væga ofkælingarviðbragðinu svo unnt verði að virkja viðbragðið með lyfjum í stað ofkælingar.

Í dag hafa fimm þættir verið staðfestir sem hluti af væga ofkælingarviðbragðinu. Eitt lyf var uppgötvað í tengslum við  verkefnið. Það virðist virkja ferilinn en verkunarhátturinn er óljós. Lífupplýsingafræðileg greining, sem nýtti opinber RNA-raðgreiningargögn frá alþjóðlegum gagnasöfnum, var þróuð. Við greininguna voru bæði gervigreind og þekkt greiningatól nýtt og skiptist hún í þrjá meginhluta: 1) Uppgötvun á öllum rannsóknargögnum þar sem gen, sem mögulega tengist væga ofkælingarviðbragðinu út frá þekktum eiginleikum kælingar, hefur verið slegið út. 2) Stöðlun á RNA-raðgreiningargögnum og undirbúningur fyrir greiningu. 3) Greining á gögnum og myndræn framsetningu á því hvernig tjáning kæligenanna breytist þegar genin af listanum eru slegin út. Með þessu móti voru öll tiltæk gögn úr gagnagrunnum nýtt innan ramma verkefnisins og voru þau öll greind á samræmdan hátt. Þessi greiningaraðferð er ekki bundin við þessa ákveðnu rannsóknarspurningu. Hún getur nýst til að svara ýmsum öðrum spurningum með því að nýta fyrirliggjandi rannsóknargögn og spara þannig bæði tíma og kostnað áður en lengra er haldið í frekari tilraunum. Með þessu móti má flýta uppgötvunum og draga úr þörf fyrir dýrarannsóknir.

Niðurstöður verkefnisins lofa afar góðu og benda til þess að þættir sem miðla m6A-breytingum á mRNA umritum gegni lykilhlutverki í stjórnun kælisvarsins en þessu hefur ekki verið lýst áður. Það sem meira er, lyf sem áður fannst í lyfjaskimun, sem framkvæmd var af þátttakendum í verkefninu, virðist virkja þetta sama svar. Gerðar voru rannsóknir til að prófa þetta ferli sem virðast styðja verkunarhátt lyfsins sem fannst við lyfjaskimunina og gæti grundvallast á m6A-breytingum. Þessar niðurstöður opna því möguleika á því að prófa lyfið fyrst á dýrum og nota það síðan í klínískum prófunum á mönnum til að sjá hvort hægt sé að gefa lyf við væga ofkælingarviðbragðinu til að draga úr heilaskaða í kjölfar súrefnisskorts í heila.
Verkefnið var unnið af Valdimari Sveinssyni nema í læknisfræði við Háskóla Íslands. Leiðbeinendur voru Kimberley Anderson rannsóknarstofustjóri og Hans Tómas Björnsson prófessor við læknadeild Háskóla Íslands.

Fimm önnur verkefni fengu sérstaka viðurkenningu:

Fataframleiðsla framtíðar
Verkefnið var unnið af Írisi Lind Magnúsdóttur nema í lyfjafræði við Háskóla Íslands. Leiðbeinandi var Valdís Steinarsdóttir hönnuður ásamt Má Mássyni og Vivien Nagy, Minamo ehf.

Þarahrat
Verkefnið var unnið af Sólrúnu Arnarsdóttur MA nema í Sustainable Cities frá Norman Foster Institute í London og Universidad Autonoma de Madrid og Ísafold Kristínu Halldórsdóttur efnaverkfræðinema við Háskóla Íslands. Leiðbeinandi er Jan Eric Jessen hjá Algalífi.

Eins og í sögu
Verkefnið var unnið af Berglindi Ernu Tryggvadóttur og Þórunni Rakel Gylfadóttur nemum í ritlist í Háskóla Íslands. Leiðbeinandi var Rúnar Helgi Vignisson prófessor í ritlist við Háskóla Íslands.

One man’s trash is another man’s treasure
Verkefnið var unnið af Sigrúnu Emelíu Karlsdóttur nemanda í líftækni við Háskólann á Akureyri og Liam F O M Adams O’Malley nemanda í búvísindum við Landbúnaðarháskólann. Leiðbeinandi var Hreinn Óskarsson hjá Landi og Skógi.

Íslandssaga skynfæra: Sjálfsbókmenntir á Ísland
Verkefnið var unnið af Ragnhildi Björt Björnsdóttur, BA-nema í sagnfræði við Háskóla Íslands. Leiðbeinandi var Sigurður Gylfi Magnússon, prófessor í menningarsögu við Háskóla Íslands.

Nánar um Nýsköpunarverðlaun forseta Íslands

Nýsköpunarverðlaun forseta Íslands voru fyrst veitt árið 1996 og voru því nú veitt í 29 skipti.
Í stjórn sjóðsins 2023-2026 sitja; Björgvin Stefán Pétursson, formaður, skipaður án tilnefningar, Sævar Helgi Bragason, tilnefndur af vísindanefnd Vísinda- og tækniráðs, Ásdís Jóhannesdóttir, tilnefnd af Samtökum iðnaðarins, Alexandra Briem, tilnefnd af Sambandi íslenskra sveitarfélaga og Erla Guðbjörg Hallgrímsdóttir, tilnefnd af Landssamtökum íslenskra stúdenta.

Árlega velur stjórn Nýsköpunarsjóðs námsmanna um tíu verkefni sem unnin eru á árinu sem úrvalsverkefni. Af þeim eru svo fjögur til sex verkefni valin sem öndvegisverkefni og hljóta þau tilnefningu til Nýsköpunarverðlauna forseta Íslands. 

Stjórn sjóðsins byggir mat sitt á verkefnum á mati fagráða sjóðsins, en þau eru sex:

Fagráð á sviði félagsvísinda, lögfræði og menntavísinda

Fagráð á sviði lífvísinda, klínískar rannsókna og lýðheilsu

Fagráð á sviði náttúru- og umhverfisvísinda

Fagráð á sviði raunvísinda og stærðfræði

Fagráð á sviði verkfræði og tæknivísinda

Valdimar Sveinsson, nemi í læknisfræði við Háskóla Íslands, fyrir verkefnið Lífupplýsingafræðileg greining á kælisvari frumna

Viðurkenning Rannís fyrir vísindamiðlun var afhent við opnun Vísindavöku þann 27. september og tóku þær Áslaug Ásgeirsdóttir, rektor Háskólans á Akureyri, og Dana Rán Jónsdóttir, verkefnastjóri Vísindaskóla unga fólksins, við viðurkenningunni.

 Markmið Vísindaskólans er að bjóða fróðleiksfúsum ungmennum upp á fræðandi og skemmtilega afþreyingu í sumarleyfinu með því að kynnast vísindum og fræðasviðum sem endurspegla fjölbreytt námsframboð Háskólans á Akureyri.

Vísindaskóli unga fólksins varð til fyrir 11 árum þegar Sigrún Stefánsdóttir lagði til við þáverandi rektor að setja á laggirnar skóla að sumarlagi fyrir ungt fólk á aldrinum 11–13 ára. Tilgangurinn var að auka möguleika barna á að taka þátt í uppbyggilegu starfi þegar skólastarfi lýkur að vori. Hugmyndin fékk góðar undirtektir og skólinn tók í fyrsta skipti á móti nemendum árið 2015 með dyggum stuðningi frá Akureyrarbæ og fleiri aðilum. 

Vísindaskólinn stendur yfir í eina viku í júní þar sem kennd eru fimm ólík námskeið með það að markmiði að gefa ungmennum innsýn í starfsemi og rannsóknir ólíkra fræðigreina innan HA. Frá upphafi hefur kennslan verið byggð á virkri þátttöku nemenda og lögð er áhersla á að fá hæfasta fólkið sem völ er á til að miðla sinni þekkingu. Skólinn er í góðri samvinnu við fyrirtæki á svæðinu og auk þess að kynnast vísindastarfi háskólans, hafa nemendur fengið innsýn í starfsemi þeirra. Nærri 900 nemendur hafa sótt skólann frá upphafi og hefur þátttaka í Vísindaskólanum stuðlað að því að opna augu þeirra fyrir mikilvægi háskóla- og vísindastarfs. 

Um 30 fyrirtæki á svæðinu hafa verið heimsótt á þeim 11 árum sem skólinn hefur verið starfræktur, þ.á.m. Norðurorka, Lögreglustöðin, Sundlaug Akureyrar, FabLab, Flugsafnið, Skólphreinsistöðin í Bótinni, Minjasafnið og Kjarnaskógarsvæðið. Vísindaskólinn er þannig ómetanlegur samfélaginu og uppbyggingu á nærsvæðinu.

Hátt í 90 nemendur tóku þátt í starfi Vísindaskólans í sumar og var boðið upp á að kynnast ólíkum viðfangsefnum eins og gervigreind, ljósmyndun, plöntuskoðun, núvitund, Alþingi, lífinu í gamla daga, fjármálum unglinga, endurnýtingu á fatnaði og þróun mannsins.

Í lok hvers Vísindaskóla er haldin hátíðleg útskrift sem svipar til brautskráningar kandídata við Háskólann á Akureyri. Rektor mætir við útskriftina og einn heiðursgestur, sem í ár var forseti Íslands, Halla Tómasdóttir.

Það er mat dómnefndar að Vísindaskóli unga fólksins við Háskólann á Akureyri sé vel að því kominn að hljóta viðurkenningu Rannís fyrir vísindamiðlun árið 2025.

Vísindaskóli unga fólksins er rekinn af Rannsóknamiðstöð Háskólans á Akureyri og er verkefnastjórn í höndum Dönu Ránar Jónsdóttur sérfræðings hjá RHA og Sigrúnar Stefánsdóttir stundakennara við háskólann, fyrrverandi forseta Hug- og félagsvísindasviðs og upphafsmanneskju skólans. Bakhjarlar skólans eru Samherji, Norðurorka og Akureyrarbær. 

Vísindaskóli unga fólksins, við Háskólann á Akureyri.

Sprotafyrirtækið Aldin Dynamics hlaut viðurkenninguna Vaxtarsproti ársins fyrir öfluga uppbyggingu sprotafyrirtækis. Velta fyrirtækisins jókst um 514% milli ára, fór úr 151 milljón króna í 929 milljónir króna. Fjármála- og efnahagsráðherra, Daði Már Kristófersson, afhenti Vaxtarsprotann 2025 í Flórunni í Grasagarðinum í Laugardal miðvikudaginn 24. september 2025.

Aldin Dynamics vinnur að þróun tölvuleikja og hugbúnaðartækni sem gerir notendum kleift að eiga raunsæ samskipti við gervigreindarkaraktera í sýndarheimum. Félagið byggir á margra ára reynslu af sýndarveruleika og markar með þessu nýtt skref í stafrænni upplifun framtíðarinnar. Fyrirtækið hefur tvö einkaleyfi tengd greiningu á hegðun notenda auk fjölda skráðra vörumerkja í Evrópu og Bandaríkjunum, þar á meðal Waltz of the Wizard sem hefur selst í yfir milljón eintökum erlendis. Vörur Aldin Dynamics eru hannaðar fyrir alþjóðlega markaði og nánast allar tekjur félagsins koma utan frá.

Gunnar Steinn Valgarðsson, annar stofnanda Aldin Dynamics: „Þessi viðurkenning er okkur mikill heiður og hvatning til áframhaldandi starfa. Við viljum þakka sérstaklega uppbyggjandi sprotaumhverfi á Íslandi sem hefur veitt okkur byr undir báða vængi í gegnum tíðina. Við vonum innilega að sem flestir frumkvöðlar nýti sér þetta einstaka nýsköpunarumhverfi, taki skrefið fram á við og láti hugmyndir sínar verða að veruleika. Við hjá Aldin stefnum á að halda áfram okkar vegferð að þróa upplifanir sem sameina nýjustu tækni og listform á nýjan og aðgengilegan hátt.“

Thor Ice Chilling Solutions hlaut einnig viðurkenningu fyrir góðan vöxt. Velta fyrirtækisins jókst um 531% á milli ára, fór úr 39 milljónum króna í tæplega 247 milljónir króna. Thor Ice Chilling Solutions þróar og framleiðir vörur fyrir kælingu á ferskvöru, sérstaklega í kjúklingavinnslum. Markmið fyrirtækisins er að hjálpa matvælaframleiðendum að spara orku, fækka bakteríum og auka gæði afurða til neytenda. Markaðir Thor Ice Chilling Solutions eru nær eingöngu erlendis en fyrirtækið hefur selt búnað til stærstu matvælaframleiðenda í Evrópu og er með viðskiptavini meðal annars í Frakklandi, Hollandi, Póllandi, Kanada og Sádi-Arabíu.

Vaxtarsprotinn er samstarfsverkefni Samtaka iðnaðarins (SI), Samtaka sprotafyrirtækja (SSP), Háskólans í Reykjavík (HR) og Rannsóknarmiðstöðvar Íslands (Rannís). Tilgangur verkefnisins er að vekja athygli á góðum árangri sprotafyrirtækja í örum vexti og skapa þannig aukinn áhuga og skilning á uppbyggingarstarfi þessara fyrirtækja. Þetta er í 19. sinn sem Vaxtarsproti ársins er afhentur.

Í dómnefnd voru Hrafntinna Viktoría Karlsdóttir fyrir Háskólann í Reykjavík, Svandís Unnur Sigurðardóttir fyrir Rannís og Erla Tinna Stefánsdóttir fyrir Samtök iðnaðarins.

Á myndinni eru, talið frá vinstri, Svandís Unnur Sigurðardóttir frá Rannís, Sigurður Óli Sigurðsson frá Rannís, Birgir Jósafatsson frá Thor Ice Chilling Solutions, Sigurður Hannesson frá SI, Ester Ósk Pálsdóttir frá Thor Ice Chilling Solutions, Árni Sigurjónsson frá SI, Daði Már Kristófersson fjármála- og efnahagsráðherra, Gunnar Steinn Valgarðsson frá Aldin Dynamics, Páll Arinbjarnar frá Aldin Dynamics, Erla Tinna Stefánsdóttir frá SI, Hrafntinna Viktoría Karlsdóttir frá HR og Ragnhildur Helgadóttir frá HR.
Mynd/BIG

Aldin Dynamics, fyrir öfluga uppbyggingu sprotafyrirtækis.

Menntaskólinn á Tröllaskaga og Dósaverksmiðjan – Tungumálaskólinn ehf. hlutu evrópsku nýsköpunarverðlaunin í kennslu og tungumálum árið 2025. Þá hlaut Stapaskóli viðurkenningu fyrir eTwinning verkefni ársins 2025. Verðlaunaafhendingin fór fram á Nauthóli þann 15. október og endurspeglaði sköpunarkraft, fagmennsku og áhuga á nýjungum í íslensku skólastarfi. Með þessum viðurkenningum er varpað ljósi á verkefni sem geta orðið öðrum innblástur innanlands og erlendis og lagt grunn að frekari þróun og nýsköpun í menntakerfinu.

Evrópsku nýsköpunarverðlaunin í kennslu (EITA)

Evrópsku nýsköpunarverðlaunin í kennslu (European Innovative Teaching Award – EITA) eru hluti af Erasmus+ áætluninni og fela nú í sér Evrópumerkið fyrir nýsköpun í tungumálakennslu. Verðlaunin voru afhent af mennta- og barnamálaráðherra, Guðmundi Inga Kristinssyni, ásamt fulltrúa frá Rannís. Ráðherra flutti jafnframt ávarp á viðburðinum. Verðlaunin voru veitt í tveimur flokkum:

Framúrskarandi skólastarf: Menntaskólinn á Tröllaskaga hlaut verðlaunin fyrir verkefnið The Sustainable Development Goals in All Aspects of School Life – A Democratic Society in Practice, sem sýnir hvernig lýðræðisleg vinnubrögð og heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun geta verið ofin inn í daglegt skólastarf.

Nýsköpun í tungumálakennslu: Dósaverksmiðjan – Tungumálaskólinn ehf. hlaut verðlaunin fyrir verkefnið Læsi er lykill að lýðræði – Menntun án aðgreiningar, sem dregur fram hvernig tungumálakennsla og læsi geta eflt virka þátttöku og jöfn tækifæri í samfélaginu.

Stapaskóli hlaut viðurkenningu fyrir eTwinning verkefni ársins 2025 á Íslandi fyrir verkefnið Ink of Unity – Celebrating our True Colors. Verkefnið var unnið í samstarfi við fjölda skóla víða um Evrópu og áhersla var lögð á skapandi tjáningu, samvinnu milli nemenda, gagnkvæma virðingu og listræna nálgun á fjölmenningu og tungumál. Verkefnið þykir fanga kjarnann í eTwinning: Að efla alþjóðavitund, fjölmenningu og samskiptahæfni ungs fólks.

Við sama tilefni voru eTwinning gæðaviðurkenningarnar veittar fyrir vel unnin verkefni sem sýna fram á fagmennsku, frumkvæði og árangursríka notkun eTwinning til alþjóðlegs samstarfs og skapandi náms. Kennarar frá eftirfarandi skólum hlutu gæðaviðurkenningar eTwinning árið 2025:

Evrópsku nýsköpunarverðlaunin í kennslu og eTwinning viðurkenningar

Landskrifstofa Erasmus+ leitast við að vekja athygli á verkefnum sem hafa náð sérlega góðum árangri og eru líkleg til að veita öðrum innan mennta- og æskulýðssamfélagsins innblástur, ýmist í tengslum við ákveðinn málaflokk eða markhóp.

Framúrskarandi fólk og verkefni

Hvatningarverðlaun Rannsóknasjóðs

Nýsköpunarverðlaun Íslands

Nýsköpunarverðlaun forseta Íslands

Viðurkenning fyrir Vísindamiðlun

Vaxtarsprotinn

Evrópsku nýsköpunarverðlaunin í kennslu og eTwinning viðurkenningar